Jak naprawdę odzyskiwaliśmy niepodległość?

Ustalenie, w jakim dniu Polska odzyskała niepodległość, jest praktycznie niemożliwe.

W środowe przedpołudnie 30 października 1918 roku do ratusza w Ostrawie przybyła trzyosobowa delegacja pod kierownictwem Bolesława Włodka, nauczyciela z polskiej szkoły. Delegaci oświadczyli osłupiałym Czechom, że przychodzą w imieniu Rady Narodowej z Cieszyna, by przełączyć miasto do Polski. Kiedy usłyszeli, że dzień wcześniej Ostrawa ogłosiła przynależność do nowo utworzonego państwa czechosłowackiego, grzecznie przeprosili za nieporozumienie i wyszli. Zszokowany Ferdinand Pelc, wiceprzewodniczący Zemskiego Národnígo Výboru pro Slezsko zanotował tego dnia: „Było jasne, że jeśli Polacy odważyli się przyjść do Ostrawy, najbardziej czeskiej gminy w rejonie, która nigdy nie miała polskiej większości ani władzy, to zapewne pójdą bezwzględnie wszędzie, a zatem grozi nam poważny konflikt, który może mieć nieobliczalne skutki!”.

Zdarzenia z Ostrawy pokazują, w jakich warunkach odbywało się powstawanie nowych krajów, wyłaniających się z upadłych imperiów Rosji, Niemiec i Austro-Węgier pod koniec I wojny światowej: w wyścigu do niepodległości liczył się każdy dzień. Istnieje więc co najmniej kilka dat, które można by uznać za symboliczny początek niepodległości Polski. Dlaczego świętujemy więc 11 listopada?

Czytaj dalej Jak naprawdę odzyskiwaliśmy niepodległość?

Moje teksty w Polityce i Wprost

Przez ostatnie pół roku opublikowałem 16 tekstów w tygodnikach Polityka i Wprost, głównie o tematyce historycznej oraz związanej z wydarzeniami na Ukrainie. Poniżej lista z krótkim omówieniem i linkiem do materiału:

  • Człowiek, który odzyskał 30 tysięcy dzieci (opowieść o Romanie Hrabarze, prawniku, który tuż po wojnie wyruszył do Niemiec na czele misji PCK, by poszukiwać polskich dzieci wywiezionych do Niemiec w celu germanizacji) Polityka 31/2013
  • Andersa skok na kasę (tajemnicze okoliczności zabójstwa płk.Hańczy, który nie chciał wydać generałowi milionowych kwot z tajnego funduszu „Drawa”) Wprost 38/2013
  • Korporacja AK (co się działo z pieniędzmi przekazywanymi z Londynu na działalność Armii Krajowej i jakie kwoty pobierali z jej kasy etatowi konspiratorzy?) Wprost 41/2013
  • Uwolnić Grota (kulisy planowanej ucieczki z obozu koncentracyjnego aresztowanego przez gestapo szefa polskiego podziemia, w której pomoc zaoferowali mu banderowiec i SS-man) Wprost 43/2013
  • Kobiety w mieście umarłych (tuż po wyzwoleniu w lewobrzeżnej Warszawie było 200 tysięcy zwłok. Ich identyfikacją i pochówkiem musiały zająć się kobiety) Polityka 44/2013
  • Niepodległość na raty (W II RP dzień 11 listopada nie był przez długi czas świętem państwowym. Odzyskanie niepodległości opisywano wówczas zupełnie inaczej, niż dziś) Wprost 45/2013
  • Latający tygrys z Polski (jedynym żołnierzem, który walczył w wojnie wypowiedzianej przez Polskę cesarstwu japońskiemu, był pilot Witold Urbanowicz) Wprost 48/2013
  • Konspiracja pod czerwoną latarnią (jak Armia Krajowa wykorzystywała domy publiczne jako konspiracyjne skrzynki kontaktowe i co to oznaczało dla łączniczek) Wprost 50/2013
  • Don Kichot z Zakopanego (postać hrabiego Władysława Zamoyskiego, który kupił na licytacji Zakopane i nie zważając na przeciwności zamienił je ze zdegradowanej przemysłowej osady w słynny kurort) Wprost 1/2014
  • Wzorowy polski łagier (o największym powojennym obozie pracy przymusowej w Jaworznie i dokonywanych w nim morderstwach) Polityka 2/2014
  • Wyspa ojca Fitzgeralda (o amerykańskim zakonniku, który już w latach 50. XX w. przedstawił pomysł stworzenia miejsca odosobnienia dla księży-pedofilów na jednej z karaibskich wysp) Wprost 3/2014
  • Trzej przyjaciele z Majdanu („życiorysy równoległe” Kliczki, Jaceniuka i Tiahnyboka – co łączy, a co dzieli liderów ukraińskiej rewolucji?) Wprost 6/2014
  • Czas kobiet (historie pierwszych ośmiu kobiet, które 95 lat temu zostały posłankami do Sejmu RP i ich walki o prawa polityczne) Polityka 8/2014
  • Lenin wiecznie żywy? (Kulisy wydarzeń, które doprowadziły do stworzenia najsłynniejszej mumii świata i rosyjskiej modzie na konserwację zwłok, popularnej zwłaszcza w środowiskach przestępczych) Wprost 10/2013
  • Jak wyhodować dyktatora i na tym zarobić? (o tym, jak zrabowane przez bolszewików złoto otworzyło drogę do budowy totalitarnego mocarstwa i ludziach, którzy pomagali im omijać nałożone wówczas na Rosję sankcje) Wprost 13/2014
  • Ulubiony strateg Putina (postać Jewgienija Messnera, który stworzył koncepcję wojny-chaosu, realizowanej obecnie przez Rosję wobec Ukrainy) Wprost 15/2014

Moje teksty w Focusie Śledczym i Uważam Rze Historia

Trwająca od początku istnienia Focusa Śledczego moja współpraca z tym tytułem zaowocowała w ciągu ostatniego roku kolejnymi sześcioma tekstami o tematyce kryminalnej i sensacyjno-politycznej:

  • Miami vice po polsku, czyli kto się boi policyjnych prowokacji? (o udanych i nieudanych prowokacjach polskich służb oraz ich konsekwencjach) Śledczy 1/2013
  • Masz wiadomość od mordercy (o wskazówkach i śladach, jakie zbrodniarze zostawiają w miejscach przestępstw dla policjantów, by bawić się z nimi w „kotka i myszkę”) Śledczy 2/2013
  • Farbowani islamiści i prawdziwy dżihad (o tajnej operacji amerykańskich i duńskich służb, zmierzającej do likwidacji jednego z najważniejszych członków Al-Kaidy, która zakończyła się spektakularną wpadką) Śledczy 4/2013
  • Agenta trudno jest przewrócić (jak szkoli się policjantów w Akademii FBI) Śledczy 6/2013
  • Globalna pajęczyna Rolfa Steinbauera (o organizacji byłych członków SS, zorganizowanej przez Otto Skorzeny’ego i jej wpływach w powojennej Europie) Śledczy 6/2013
  • Jak torturowano u nas terrorystów z Al Kaidy (wywiad z Mikołajem Pietrzakiem, adwokatem terrorysty Al-Nashiriego o łamaniu konstytucji przez polskie władze i służby specjalne w związku z tzw. transferami specjalnymi i tajnymi więzieniami CIA w Polsce) Śledczy 1/2014

W 2013 roku przez pewien czas wpółpracowałem też z magazynem Uważam Rze Historia, publikując w nim w sumie dziewięć tekstów:

  • Podziemne miasto za murem (ilu ludzi przetrwało likwidację warszawskiego getta dzięki systemowi podziemnych bunkrów i kryjówek i jak wyglądało życie w nich?) URzH 4/2013
  • Zagończyk II RP (fascynująca postać generała Stanisława Bułak-Bałachowicza, legendarnego partyzanta wojny polsko-bolszewickiej i obrońcy Warszawy w 1939 roku) URzH 4/2013
  • Patrioci, bandyci i agenci (o kulisach powstania Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, zbrojnych ugrupowań PPR i ich dowódcach) URzH 5/2013
  • Jedyny taki żołnierz (jak Nigeryjczyk August Browne został weteranem września 1939 roku, a później Powstania Warszawskiego) URzH 5/2013
  • Tajemnice Leliwy (o Halinie Trentowskiej-Kowalewskiej, pułkowniku wywiadu z czasów wojny polsko-bolszewickiej, której w czasach PRL udało się uniknąć dekonspiracji i aresztowania) URzH 6/2013
  • Wpadka polskich archiwów (w jaki sposób już w 1939 roku gestapo i NKWD przejęły archiwa polskiego wywiadu i jakie były tego konsekwencje) URzH 7/2013
  • Zapomniany polski rekord (latach 20. XX wieku Jerzy Jeliński jako pierwszy Polak odbył wyprawę samochodem dookoła świata. Jak wyglądała ta zapomniana dziś wyprawa?) URzH 8/2013
  • Warszawski czarny poniedziałek (25 września 1939 roku Warszawa stała się pierwszą stolicą, na którą dokonano dywanowego nalotu. Straty były porównywalne do tych z Powstania Warszawskiego) URzH 9/2013

Jak naprawdę zginął Kutschera: relacja uczestnika akcji Michała Issajewicza, ps.”Miś”

W filmie próbuję odtworzyć przebieg warszawskiego zamachu na generała SS Franza Kutscherę z 1 lutego 1944 roku na podstawie nagranej relacji bezpośredniego uczestnika akcji, Michała Issajewicza ps.”Miś”. Do zilustrowania relacji wykorzystałem kilka scen z filmów „Generał Nil” (2009) i „Zamach” (1958). Żaden z nich nie pokazywał wiernie przebiegu akcji, jednak niektóre momenty odpowiadają (mniej więcej) prawdzie historycznej. Pod koniec filmu galeria zdjęć uczestników akcji „Pług”, którzy zginęli, zmarli po wojnie oraz żyjących w momencie tworzenia filmu (styczeń 2012): Michała Issajewicza „Misia”, łączniczek „Kamy” (Maria Stypułkowska-Chojecka) i „Dewajtis” (Elżbieta Dziębowska).

PS. Michał Issajewicz zmarł 5 marca 2012 roku w Warszawie. Miał 91 lat.