Posts Tagged ‘uran’

Moje teksty w Newsweek Historia

piątek, czerwiec 24th, 2016

Rozpoczęta ponad rok temu współpraca z miesięcznikiem Newsweek Historia zaowocowała serią publikacji o tematyce związanej głównie z II wojną światową i PRL:

  • Gdyby wolność nadeszła z Bałkanów (Nie z Włoch i nie z Francji, ale z Grecji i Turcji miał ruszyć drugi front, którego celem było wyzwolenie przez zachodnich aliantów krajów Europy Środkowej i Południowej. Jak wyglądałby dla Polaków koniec wojny, gdyby plan Churchilla się powiódł?) NH 5/2015
  • Długi koniec wojny (Pod koniec sierpnia 1944 roku wszyscy byli przekonani, że wojna w Europie skończy się za cztery miesiące i na Boże Narodzenie kontynent będzie świętował jej koniec. Potęga III Rzeszy wydawała się złamana, a przewaga aliantów tak ogromna, że Niemcom pozostała jedynie kapitulacja. Dlaczego zatem wojna trwała jeszcze ponad pół roku?) NH Extra 2/2015
  • Polska Republika Maczkowska (Zaraz po wojnie powstała w Niemczech trzydziestotysięczna polska enklawa, chroniona przez dywizję pancerną generała Maczka. Ku wściekłości sowieckich dyplomatów nazwano ją Lwów) NH Extra 2/2015
  • Tajemnica Festung Breslau (Hitler nie żył od czterech dni, od dwóch nad zdobytym Berlinem powiewały sowieckie sztandary, a potwornie zniszczony Wrocław wciąż bronił się przed Armią Czerwoną. Dlaczego?) NH Extra 2/2015

  • Zwycięstwo tragiczne jak klęska (Niemcy nazywali ją dzieciobójstwem, a Rosjanie Wielką Wojną Ojczyźnianą. Aż do ostatnich dni II wojny światowej front wschodni był koszmarną masakrą, w której zginęły ponad 22 miliony czerwonoarmistów) NH 6/2015
  • Człowiek, którego Hitler i Stalin bali się najbardziej (Był najlepszym z amerykańskich generałów, a jednocześnie najbardziej niedocenianym. Jego zwycięskie blitzkriegi ratowały kariery mniej zdolnych zwierzchników. W 1945 r. głośno wzywał do zaatakowania Armii Czerwonej i wyzwolenia zajętych przez nią krajów. Czy to właśnie było przyczyną tajemniczej śmierci George’a Pattona?) NH 7/2015
  • Europa strzela sobie w głowę (W 1914 roku potężna, bogata, elegancka Europa postanowiła pójść na wojnę. I już z niej nie wróciła. Kontynent, który wyłonił się z pierwszego globalnego konfliktu, niemal w niczym nie przypominał tego, czym był wcześniej) NH 8/2015
  • Lwów: polskie Termopile (W czasie wojny z bolszewikami mieszkańcy Lwowa wystawili własne wojsko, które broniło miasta przed potężną 1. Armią Konną Siemiona Budionnego. Do najbardziej krwawych starć doszło pod Zadwórzem, gdzie 330 Polaków przez jedenaście godzin stawiało opór tej najgroźniejszej formacji Armii Czerwonej. Polegli niemal wszyscy) NH 8/2015
  • Czy w 1939 r. mogliśmy się obronić? (Generalnego starcia z Niemcami wygrać nie mogliśmy. Ale wrzesień 1939 r. nie musiał zakończyć się aż taką klęską) NH 9/2015

  • Born in the PRL (Jak to możliwe, że zacofany kraj, zdemolowany jeszcze przez wielką wojnę i przez lata odcięty od światowych rynków i technologii, rozwijał własny program jądrowy, budował komputery, stawiał najwyższe na świecie konstrukcje, był siódmym eksporterem broni i stworzył jeden z największych w Europie kompleksów przemysłowych?) NH 10/2015
  • Tajne skarbce III Rzeszy (70 lat po zakończeniu II wojny światowej rządy kilkunastu państw wciąż nie mogą doliczyć się tysięcy dzieł sztuki, ton złota i kilometrów archiwów, zrabowanych przez nazistów. Nic więc dziwnego, że każda informacja o odnalezieniu kolejnej skrytki staje się światową sensacją) NH 11/2015
  • Służyli, bo tak było trzeba (Gdy krajowi groziło niebezpieczeństwo, kolekcjoner sztuki zaczął budować fabryki amunicji, a nauczycielka matematyki przygotowywała kobiety do służby w wojsku i konspiracji. Historie Leopolda Wellisza i Elżbiety Zawackiej) Newsweek
  • Dawid i Goliat (Kiedy pod koniec 1939 roku Związek Radziecki postanowił dołączyć Finlandię do listy zdobyczy, świat był przekonany, że los czteromilionowego narodu jest przesądzony. A jednak Finowie nie pozwolili się podbić ani narzucić sobie komunizmu. By to osiągnąć, musieli w ciągu pięciu lat stoczyć trzy mordercze wojny) NH 12/2015
  • Bezbronny kraj (W 1920 r. obroniliśmy się przed bolszewikami, bo mieliśmy przeszkoloną w armiach państw zaborczych młodzież oraz masowe organizacje strzeleckie. Kiedy jednak sposób obrony państwa został uzależniony od polityków, Polska nie była w stanie stworzyć armii zdolnej ochronić swoje terytorium. I nie ma jej nadal) NH 1/2016

  • Budapeszt 1945. Zapomniany koszmar (Dramat Węgier, które chciały się wycofać z wojny przed nadejściem Armii Czerwonej, zupełnie nie pasuje do czarno-białego obrazu zmagań z III Rzeszą. Czy dlatego ten potwornie krwawy epizod II wojny światowej został wymazany z europejskiej pamięci?) NH 2/2016
  • Blokada Leningradu (Kiedy wiosną śnieg stajał, odsłonił stosy zabitych. Przy samej ziemi leżeli żołnierze w letnim umundurowaniu, koszulkach gimnastycznych i półbutach. Na nich piętrzyli się żołnierze piechoty morskiej w marynarskich kurtkach i szerokich czarnych spodniach. Wyżej Sybiracy w półkożuszkach i walonkach, którzy szli do ataku w styczniu i lutym. Jeszcze wyżej bojownicy polityczni w watowanych kurtkach i szmacianych czapkach) NH 3/2016
  • Liczy się tylko broń (Ukrywająca się w ruinach Stella Fidelseid tak zapamiętała spotkanie z czwórką ocalałych bojowników getta: „Byli w niemieckich mundurach, uzbrojeni w rewolwery, wysocy,młodzi. Walki skończyły się, ale oni pragnęli mścić się do ostatka i polowali na nocne patrole niemieckie. Pożegnaliśmy się uściskiem ręki”) NH 4/2016
  • Bomba atomowa. Kto wygra? (W 1939 roku dla fizyków na całym świecie było jasne, że zbudowanie bomby atomowej jest kwestią kilku lat. Stawką w tym przerażającym wyścigu aliantów z Niemcami było życie milionów ludzi) NH 5/2016
  • Bez odwrotu (Komunistyczna ofensywa w Korei jest dla Waszyngtonu geopolitycznym koszmarem. To zbyt odległa wojna, by angażować w nią cały potencjał militarny. Politycy rozumieją jednak, że jeśli USA nie odpowiedzą na atak, ich autorytet w Europie i Japonii legnie w gruzach, a kolejne wojny w Azji będą tylko kwestią czasu) NH 6/2016
  • Chwała dla generałów (Armie tylko występują na scenie, za którą kryją się ludzie dbający o to, by miały czym walczyć. To ich kreatywność często decyduje o zwycięstwie lub klęsce) NH 7/2016

Moje teksty dla Polityki

piątek, kwiecień 22nd, 2016

70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej była okazją do wydania Pomocnika Historycznego Polityki. Znalazło się w nim osiem moich tekstów, poświęconych działaniom tajnych służb i ich wpływom na przebieg i zakończenie wojny:

  • Agenci double cross (O brytyjskim systemie podwójnych agentów i jego twórcy, Johnie Mastermanie)
  • Tajemnice utraconych archiwów (Jak archiwa polskiego wywiadu wpadły w ręce nazistowskich i sowieckich służb?)
  • Spiskując z wrogiem (O kontaktach polskiego podziemia i wywiadu ze służbami niemieckimi)
  • Dopaść Salamandra (Po co Józef Retinger, szara eminencja rządu londyńskiego, znalazł się w Warszawie tuż przed wybuchem powstania i dlaczego polskie podziemie próbowało go zabić?)
  • Szpiegowanie ponad podziałami (O wojennej współpracy wywiadowczej Polski i Japonii)
  • Czerwona Orkiestra i salonik pani Leli (Polskie siatki wywiadowcze, które pracowały dla Stalina)
  • Wiedzieliśmy wszystko, nie widzieliśmy nic (Dlaczego doszło do Pearl Harbor, skoro Amerykanie od dawna odczytywali tajne japońskie depesze?)
  • Wyścig po uran (Gdyby nie pewna kopalnia w Kongo, Ameryka nie byłaby w stanie zbudować bomby jądrowej)

W Polityce opublikowałem też kilka innych tekstów dotyczących historii XX wieku:

  • Swing hail! (O jazzowych subkulturach III Rzeszy, które postawiły się Hitlerowi i nazistom)
  • Texel – ostatnia bitwa II wojny światowej (Przez dwa tygodnie po kapitulacji Berlina gruziński oddział walczył z Niemcami na holenderskiej wyspie)
  • Samotny wojownik Lemkin (Polak, który stworzył i wprowadził do światowego prawa pojęcie zbrodni ludobójstwa)
  • Orgazm, pianole I supertorpedy (Jak najpiękniejsza kobieta świata Hedy Lamarr i jej przyjaciel, kompozytor George Antheil opatentowali broń, która wyprzedzała swoją epokę)
  • Koniec wojny, idziemy na zakupy! (O tym, co Amerykanie kupowali w czasie wojny na kartki i jak ich zniesienie rozpoczęło wielki konsumpcyjny boom, który całkowicie przemienił Stany)
  • Lubił wiercić (Stanisław Szczepanowski; nafciarz, marzyciel, bankrut - o zapomnianym dziś przemysłowcu, których chciał przełamać wielowiekowe zacofanie Galicji, a skończył zrujnowany, chory i oskarżony o oszustwa)

Nowe teksty dla Polityki, Focusa i Gazety Wyborczej

piątek, marzec 20th, 2015

Od sierpnia 2014 do marca 2015 opublikowałem w Polityce, Focusie i Gazecie Wyborczej ponad dwadzieścia tekstów o wyjątkowo różnorodnej tematyce, w tym pięć dużych rankingów dla GW:

  • Łowcy uranu. Wyścig po bombę atomową zaczął się w 1939 roku. Polityka, lipiec 2014
  • Orbitalna zimna wojna (o tym, jak wyścig zbrojeń między USA i ZSRR napędzał wyścig kosmiczny i dlaczego mimo przewagi Stanów Zjednoczonych pierwszym kosmonautą został Rosjanin). Focus, wrzesień 2014
  • Zrób sobie jesień w średniowieczu. Superranking polskich zamkowych hoteli. Gazeta Wyborcza (Magazyn Świąteczny), 27.09.2014
  • Czarne lata Interpolu (o SS-manach kierujących międzynarodową organizacją policji kryminalnych). Polityka, wrzesień 2014
  • Psychopaci w koronach (dlaczego politycy częściej niż reszta populacji cierpią na problemy psychiczne i jak wpływa to na sprawowanie przez nich urzędów). Focus, październik 2014
  • Jak pławimy się w luksusach. Ranking apartamentów. Gazeta Wyborcza (Magazyn Świąteczny), 15.11.2014
  • Grzyb na horyzoncie (o momentach w historii XX wieku, kiedy świat znalazł się na krawędzi wojny atomowej). Focus, listopad 2014
  • Narciarski luksus po polsku. Ranking ekskluzywnych hoteli górskich. Gazeta Wyborcza, listopad 2014
  • Szwedzki łącznik. Kto 30 lat temu zabił szwedzkie dziennikarki? (niewyjaśniona historia śmierci Cats Falck i Leny Gräns, które wpadły na trop handlu bronią między Szwecją a NRD). Polityka, listopad 2014
  • Wyścig po arcydzieła (o ekipie historyków sztuki, która tuż po wojnie wyruszyła na poszukiwania zrabowanych przez nazistów skarbów polskiej kultury). Focus, grudzień 2014
  • Kto rządzi światem? (Czym naprawdę jest Klub Bilderberg i Komisja Trójstronna, kto należy do tych organizacji, jaki jest ich wpływ na politykę i gospodarkę - teorie spiskowe i rzeczywistość). Sekrety Nauki, nr 1/2015
  • Pranie mózgu o amerykańsku (czego dotyczył supertajny amerykański program MK-Ultra, prowadzony w czasie “zimnej wojny”). Sekrety Nauki, nr 1/2015
  • Sekretne armie NATO (czym były tajne organizacje “stay behind” i jaki był ich związek z serią zamachów terrorystycznych w latach 70. i 80. XX wieku). Sekrety Nauki, nr 1/2015
  • 50 kobiet, które się liczą. Pierwszy ranking najbardziej wpływowych Polek, oparty na twardych danych (3 odcinki). Gazeta Wyborcza, 19-21 01.2015
  • Polskie miasto w Chinach (Jak funkcjonowała polska kolonia w Harbinie i jaki był jej udział w wyzwoleniu miasta z rąk Japończyków w sierpniu 1945 roku). Focus, styczeń 2015
  • Szał na sale. W których polskich salach koncertowych muzyka wybrzmiewa najlepiej. Gazeta Wyborcza (Magazyn Świąteczny), 31.01-1 02.2015
  • Zwycięzcy na kredyt (o tym, jak pieniądze decydowały o przegranej lub wygranej w wojnach i dlaczego niektóre kraje wciąż jeszcze spłacają długi z I wojny światowej). Focus Historia, luty 2015
  • Polskie składy atomowe (o przechowywanej w PRL broni atomowej i ludziach, którzy mieli jej użyć w czasie wojny z krajami NATO). Focus, luty 2015
  • Aktywiści i bogacze odzyskują centra miast (o trendzie powrotów do centrów miast i związanym z tym boomem na luksusowe apartamenty w kamienicach). Gazeta Wyborcza (Magazyn Świąteczny), 28.02-1 03.2015
  • Polskie pożegnanie z Afryką (o polskich planach kolonizacji Afryki w okresie międzywojennym). Focus, kwiecień 2015