Posts Tagged ‘reportaż’

Niesamowite historie z Powstania Warszawskiego i obozów zagłady

niedziela, styczeń 18th, 2015

21 moich tekstów znalazło się w dwóch wydaniach specjalnych Newsweeka Historia z sierpnia 2014 roku i stycznia 2015 roku. Pierwszy numer zawiera 63 wyjątkowe opowieści i relacje związane z Powstaniem Warszawskim. Te czasami wstrząsające, innym razem zabawne - i czasem niepublikowane dotąd - historie rzucają nowe światło na dramatyczne wydarzenia sprzed 70 lat.

Numer styczniowy poświęcony jest w całości Zagładzie - ludziom, faktom i okolicznościom które sprawiły, że ta największa zbrodnia w historii stała się możliwa. Piszę w nim m.in. o nazistowskim prawodawstwie, historii obozów zagłady, eksperymentach medycznych, bezczynności aliantów wobec Holocaustu a także wyjątkowych ludziach, takich jak Primo Levi i Rafał Lemkin, dzięki którym udało się nie tylko poznać mechanizmy ludobójstwa, ale też doprowadzić do uznania go za zbrodnię, której ściganie jest obowiązkiem całej międzynarodowej społeczności.

40 tekstów historycznych (i nie tylko) dla Focusów

wtorek, czerwiec 10th, 2014

Od stycznia 2013 do połowy 2014 roku opublikowałem w Focusie, Focusie Historia, Focusie Historia Extra oraz wydaniach specjalnych około 40 tekstów, głównie o tematyce historycznej. Poniżej lista z krótkim omówieniem każdego z nich i (w miarę możliwości) - linkiem do materiału:

  • Gra o Nobla (o kulisach przyznania pokojowej nagrody Nobla Lechowi Wałęsie) FH 1/13
  • Preteksty wojen/Kulisy porażek/Najsłynniejsze szarże kawaleryjskie FHE 1/13
  • Ucieczka przed czerwonym morzem (o zimowym eksodusie niemieckich cywilów przed nacierającą Armią Czerwoną w 1944 i 1945 roku) FH 2/13
  • Gra o tron (o wyścigu po władzę na Kremlu po śmierci Stalina) FH 2/13
  • Gladiatorzy z obozów śmierci (o więźniach obozów koncentracyjnych, którzy, by przeżyć, brali udział w walkach bokserskich) FH 4/13
  • Bokser, który walczył z całym światem (o fascynującej postaci Adolfa Kantora, pierwszego polskiego boksera-zawodowca) FH 4/13
  • Matka wszystkich wojen (wywiad z profesorem Antonym Beevorem o jego najnowszej książce “II wojna światowa” FH 4/13
  • Bitwa o Anglię, czyli Sztywniak kontra Frajer/Szalony profesor i depresja gangstera (psychologiczne biografie Hugha Dowdinga, Hermanna Goeringa, Antoniego Chruściela i Ericha von dem Bacha jako tło ich wojennych pojedynków) FHE 4/2013
  • Jak się robi wywiad z Hitlerem (kulisy jedynego wywiadu z Hitlerem, jaki ukazał się w polskiej prasie, przeprowadzonego przez Kazimierza Smogorzewskiego) FH 5/13
  • Rzeź wołyńska. 28 miesięcy eksterminacji (wywiad z prof. Grzegorzem Motyką o kulisach ludobójstwa Polaków przez UPA) FH 6/2013
  • 1943. Wojna polsko-ukraińska (o polskich samoobronach na Wołyniu, w tym relacje żyjących świadków obrony Przebraża) FH 6/13
  • Cztery wcielenia Zygmunta Komorowskiego (wojenne losy ojca prezydenta Bronisława Komorowskiego) FHE 6/13
  • Polskie dziewczyny sowieckiego Bonda (dla którego wywiadu naprawdę pracowały w Równem dwie piękne kobiety, Lidia Lisowska i Maria Mikota i dlaczego spotkała je tragiczna śmierć?) FHE 6/13
  • Werwolf - niemiecka AK? (o próbach stworzenia przez Niemców ruchu oporu na wzór Armii Krajowej - dlaczego się nie powiodły?) FH 9/13
  • Czy Polacy potrafią dziękować? (o Ukraińcach, którzy ratowali Polaków w czasie rzezi wołyńskiej i próbach ich uhonorowania) FH 10/13
  • Ratowanie zostało wymazane z naszej historii (wywiad z historykiem Andrijem Portnowem o ukraińskich Sprawiedliwych) FH 10/13
  • Kręte ścieżki Sprawiedliwych (o problemach z uhonorowaniem ludzi, ratujących Żydów w czasie Holocaustu) FH 10/13
  • Wałęsa, człowiek z krwi i kości/Człowiek, który nie dał się wmontować w system (wywiady z Januszem Onyszkiewiczem i Andrzejem Celińskim o fenomenie politycznym Lecha Wałęsy) Focus Numer Specjalny

  • Dziś daliśmy prezenty naszym wrogom (o rozejmach bożonarodzeniowych na linii frontu I wojny światowej) FH 12/13
  • Jak Tarzan upolował generała (kulisy nieznanego zamachu na generała Kurta Rennera, którego z powodzeniem dokonał oddział partyzancki Tomasza Wójcika) FH 12/13
  • Tajemnica Retingera (wywiad z Bogdanem Podgórskim, autorem biografii Józefa Retingera) FH 1/14
  • Wojna, którą każdy zapamiętał inaczej (dlaczego I wojna światowa tak różne zapisała się w pamięci różnych narodów) FHE 1/14
  • Ukryty w Ameryce (o kulisach ewakuacji z Polski Ryszarda Kuklińskiego i jego “tajnym” życiu w Ameryce) FH 2/14
  • Złota era techno-szpiegostwa (o szpiegowskich gadżetach z okresu zimnej wojny, z których wiele stało się inspiracją dla twórców Bonda) Focus 2/14
  • Legia, matka wojowników (jak zaciągnąć się do Legii Cudzoziemskiej i jak wygląda szkolenie w tej formacji?) FH 3/14
  • Odwet za Dachau (nieznane kulisy krwawej zemsty na SS-manach, dokonanej po wyzwoleniu obozu) FH 4/14
  • Polska Rzeczpospolita Atomowa (o postaci Sylwestra Kaliskiego, twórcy koncepcji polskiej bomby termojądrowej i kulisach jego tajemniczej śmierci) FH 5/14
  • Czas ekstremalnych Polaków (o przedwojennych wyprawach Orlińskiego, Jelińskiego i Nowaka, których odwaga i przygody do dziś budzą podziw) Focus 5/14
  • Burza, ostatnia bitwa o Kresy (chronologia i kulisy największej, chociaż wciąż mało znanej operacji Armii Krajowej) FHE 3/14
  • Jaruzelski, pluszowy dyktator (młodość Wojciecha Jaruzelskiego w wydaniu specjalnym na śmierć generała)
  • Kto sponsorował Lenina i Hitlera? (skąd dyktatorzy mieli pieniądze, które pozwoliły im zdobyć i utrzymać władzę?) Focus 7/14
  • Pułkownik na tropie złodziei (o kulisach rabunku irackiego muzeum narodowego w Bagdadzie w czasie amerykańskiej inwazji) FH 7/14

W Focusie opublikowałem również dwa teksty na tematy pośrednio związane z historią:

  • Powrót pisma obrazkowego (czy w czasach internetu tradycyjne formy komunikacji mają jeszcze przyszłość?) Focus 2/13
  • Święci na sprzedaż (o legalnym i nielegalnym rynku handlu relikwiami) Focus 4/13

Dziennikarstwo specjalistyczne: 26 nowych tekstów dla Focusów

czwartek, styczeń 17th, 2013

Współpraca z tytułami, wydawanymi pod marką “Focus”, w 2012 roku nabrała rozpędu. Od grudnia ub.r. opublikowałem w nich 26 tekstów, z tego siedem w najmłodszym z rodziny Focusie Historia Extra. Kilka tematów wzbudziło szczególne zainteresowanie telewizji i radia, miałem więc okazję powiedzieć o nich kilka słów również na antenie.

Poniżej zestawienie tekstów z krótki opisami:

Focus

  • Szalupy morderców (F 04/2012) - o rozbitkach, którzy musieli zabijać, aby przeżyć
  • Co w trawie leczy (F 05/2012) - o mitach narosłych wokół konopii indyjskich, czyli marihuany
  • Co się z nimi stało? (F 06/2012) - o dalszych losach ludzi ze słynnych zdjęć
  • Bogaty jak żebrak (F 12/2012) - o zorganizowanych gangach żebraków i ich zarobkach

Focus Historia

  • Prywatna wojna facetów w pilotkach (FH 12/2011) - o pierwszym użyciu samolotów do celów wojennych
  • Polowanie na podludzi (FH 01/2012) - o rasistowskiej teorii i praktyce, które doprowadziły do XX-wiecznego ludobójstwa
  • Stalinowskie pola śmierci (FH 02/2012) - o wielkim głodzie na Ukrainie, wywołanym przez sowieckich komunistów
  • Klątwa kapitanów (FH 04/2012) - o przyczynach najsłynniejszych katastrof morskich
  • Kradzież tysiąclecia (FH 7-8/2012) - o zaginionych klejnotach koronnych polskich królów
  • Tajny eksodus (FH 12/2012) - o polsko-izraelskiej operacji “Most”, największej akcji służb specjalnych w historii
  • Zagraj to jeszcze raz… Bill (FH 12/2012) - o hobby współczesnych polityków

Focus Historia Extra

  • Droga Fuhrera na szczyt (FHE 1/2012) - o sposobach, jakimi Hitler zdobywał władzę i ludziach, którzy mu w tym pomagali
  • Pan życia i śmierci (FHE 2/2012) - o psychopatii Stalina, która doprowadziła do krwawego terroru
  • Maszyny, które wygrały wojnę i Rozgryzanie Enigmy (FHE 3/2012) - o łamaniu niemieckich szyfrów przez polskich i brytyjskich kryptologów
  • Wojownicy Churchilla (FHE 3/2012) - o powstaniu pierwszych oddziałów komandosów
  • Biała Śmierć (FHE 3/2012) - o najlepszym snajperze w historii wojen, Finie Simo Hayha
  • Tajemnica Canarisa (FHE 4/2012) - czy szef wywiadu III Rzeszy współpracował z jej wrogami?

Focus Śledczy

  • Wzlot i upadek szeryfa Seagala (FŚ 1/2012)
  • Księgowi mafii (FŚ 2/2012)
  • Gangsterzy nadciągają na motocyklach (FŚ 3/2012)
  • Strach, który pociąga za spust (FŚ 3/2012)
  • Zaczyna się święto najbardziej niebezpiecznego sportu świata (FŚ 4/2012)
  • Dan Cooper - kryminalna zagadka stulecia (FŚ 5/2012)
  • Chiny pożerają Rosję, a Rosjanie im w tym pomagają (FŚ 6/2012)
  • Killera tanio wynajmę (FŚ 1/2013)

Bad Gastein: z nartostrady do radioaktywnych sztolni

czwartek, wrzesień 20th, 2012

Żółta kolejka powoli wjeżdża w głąb góry. Ubrani w szlafroki i kąpielowe kostiumy pasażerowie na początku lekko szczękają zębami, ale im bliżej celu, tym robi się goręcej. Po kilometrze podróży wszyscy zrzucają szlafroki, na skórze pojawia się pot. To dopiero połowa drogi. Chociaż noc w górach jest wyjątkowo mroźna, tam, gdzie jedziemy, jest jak w tropikach: 40 stopni i 85-procentowa wilgotność powietrza.

Po kilkunastu minutach jesteśmy dwa kilometry w głębi ziemi, w sztolniach dawnej kopalni złota Bockstein. W wykutych w skale korytarzach stoją polowe łóżka. Tu, przy relaksującej muzyce, w zupełnej ciemności, spędzimy pół godziny. Przez ten czas nasze ciała będą wchłaniały radioaktywny gaz – radon, który, jak twierdzą lekarze z Heilstollen, działa bezpośrednio na komórki układu immunologicznego, stymulując go i poprawiając odporność na choroby.

(more…)

Południowa Bretania: na celtyckich ścieżkach

piątek, kwiecień 20th, 2012

Południowa Bretania to wyzwanie dla kierowców. Jak nie pomylić drogi między Kergoullec, Kergoulliard i Kerguille? Albo między Kerhino a Kerhilio? W kraju, gdzie co druga nazwa miejscowości zaczyna się na „ker”, dobra nawigacja naprawdę się przydaje.

„Ker” to celtyckie słowo, oznaczające „,miejsce, w którym”. Na Półwysep Bretoński Celtowie docierali w kilku falach, począwszy od czasów starożytnych. Ich ślady są tu wszędzie – poza nazwami miejscowości (bardziej pasującymi do Szkocji niż do Francji)  i oczywiście samym językiem bretońskim (który w niczym nie przypomina francuskiego) - także w architekturze, muzyce i … na szlakach spacerowych.

Naszą bazą wypadową jest Belz, niewielkie miasteczko w regionie Morbihan. W ląd wrzyna się tu płytka zatoka, będąca odnogą potężnej Zatoki Biskajskiej. Obok wynajętego przez nas domku stoją dwa drogowskazy: jeden wskazuje kierunek na Kerlutu i Larmor, drugi na wyspę Saint Cado. Wybieramy pierwszy. (more…)

Focus Historia: Pół miliona Polaków służyło w Wehrmachcie

piątek, styczeń 15th, 2010

W numerze 2/2010 magazynu Focus Historia ukazał się mój tekst poświęcony losom 500 tysięcy Polaków, przymusowo wcielonym do Wehrmachtu w czasie II Wojny Światowej. Tekst oparty jest zarówno na relacjach byłych żołnierzy, jak i niesamowitej historii poszukiwań grobu ojca przez Alojzego Lyskę (na zdjęciu poniżej) ze Śląska, znanego samorządowca i byłego posła na Sejm RP.

Historii tej poświęcony był też film “Dzieci Wehrmachtu”, wyemitowany w styczniu w kanale TVN Discovery Historia. Dłuższa wersja tego filmu na trafić do kin w najbliższym czasie.

W odróżnieniu od filmu, tekst w Focus Historia opowiada nie tylko nie tylko o Polakach powołanych do Wehrmachtu ze Śląska, ale także z Pomorza i północnego Mazowsza. To wciąż biała plama w historii Polski, przez ponad 60 lat objęta całkowitą zmową milczenia.

Kliknij tu, aby przeczytać artykuł w wersji online

O sowieckich jeńcach wojennych z wojny 1920 roku w Focus Historia

poniedziałek, sierpień 31st, 2009

28 sierpnia magazyn Focus Historia opublikował na sześciu stronach wywiad i reportaż poświęcony losom rosyjskich oraz ukraińskich jeńców i internowanych w czasie wojny w 1920 roku. Udało mi się odnaleźć synów dwóch z nich - Wasyla Popowa i Iwana Storożuka - a także syna Władysława Gablera, który był komendantem szpitala w największym obozie jenieckim w Strzałkowie (woj. wielkopolskie). Opowieści o nieprawdopodobnych losach ich ojców uzupełnia wywiad z profesorem Zbigniewem Karpusem z UMK w Toruniu, wybitnym znawcą czasów wojny polsko-bolszewickiej.

“Antykatyń” opowiada historie ludzi, którzy po internowaniu w obozie w Strzałkowie zdecydowali się pozostać w Polsce. Oficjalna rosyjska propaganda szukająca moralnego odpowiednika zbrodni katyńskiej twierdzi, że kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej zostało zamordowanych w polskich obozach jenieckich w latach 1919-1921. Tymczasem wielu z nich zdecydowało się nie wracać do bolszewickiej Rosji i pozostać na emigracji. W Polsce do dziś żyją ich potomkowie.

  •  Aby pobrać pełną wersję tekstu ze zdjęciami w formacie PDF kliknij tu.