Posts Tagged ‘Niemcy’

40 tekstów historycznych (i nie tylko) dla Focusów

wtorek, czerwiec 10th, 2014

Od stycznia 2013 do połowy 2014 roku opublikowałem w Focusie, Focusie Historia, Focusie Historia Extra oraz wydaniach specjalnych około 40 tekstów, głównie o tematyce historycznej. Poniżej lista z krótkim omówieniem każdego z nich i (w miarę możliwości) - linkiem do materiału:

  • Gra o Nobla (o kulisach przyznania pokojowej nagrody Nobla Lechowi Wałęsie) FH 1/13
  • Preteksty wojen/Kulisy porażek/Najsłynniejsze szarże kawaleryjskie FHE 1/13
  • Ucieczka przed czerwonym morzem (o zimowym eksodusie niemieckich cywilów przed nacierającą Armią Czerwoną w 1944 i 1945 roku) FH 2/13
  • Gra o tron (o wyścigu po władzę na Kremlu po śmierci Stalina) FH 2/13
  • Gladiatorzy z obozów śmierci (o więźniach obozów koncentracyjnych, którzy, by przeżyć, brali udział w walkach bokserskich) FH 4/13
  • Bokser, który walczył z całym światem (o fascynującej postaci Adolfa Kantora, pierwszego polskiego boksera-zawodowca) FH 4/13
  • Matka wszystkich wojen (wywiad z profesorem Antonym Beevorem o jego najnowszej książce “II wojna światowa” FH 4/13
  • Bitwa o Anglię, czyli Sztywniak kontra Frajer/Szalony profesor i depresja gangstera (psychologiczne biografie Hugha Dowdinga, Hermanna Goeringa, Antoniego Chruściela i Ericha von dem Bacha jako tło ich wojennych pojedynków) FHE 4/2013
  • Jak się robi wywiad z Hitlerem (kulisy jedynego wywiadu z Hitlerem, jaki ukazał się w polskiej prasie, przeprowadzonego przez Kazimierza Smogorzewskiego) FH 5/13
  • Rzeź wołyńska. 28 miesięcy eksterminacji (wywiad z prof. Grzegorzem Motyką o kulisach ludobójstwa Polaków przez UPA) FH 6/2013
  • 1943. Wojna polsko-ukraińska (o polskich samoobronach na Wołyniu, w tym relacje żyjących świadków obrony Przebraża) FH 6/13
  • Cztery wcielenia Zygmunta Komorowskiego (wojenne losy ojca prezydenta Bronisława Komorowskiego) FHE 6/13
  • Polskie dziewczyny sowieckiego Bonda (dla którego wywiadu naprawdę pracowały w Równem dwie piękne kobiety, Lidia Lisowska i Maria Mikota i dlaczego spotkała je tragiczna śmierć?) FHE 6/13
  • Werwolf - niemiecka AK? (o próbach stworzenia przez Niemców ruchu oporu na wzór Armii Krajowej - dlaczego się nie powiodły?) FH 9/13
  • Czy Polacy potrafią dziękować? (o Ukraińcach, którzy ratowali Polaków w czasie rzezi wołyńskiej i próbach ich uhonorowania) FH 10/13
  • Ratowanie zostało wymazane z naszej historii (wywiad z historykiem Andrijem Portnowem o ukraińskich Sprawiedliwych) FH 10/13
  • Kręte ścieżki Sprawiedliwych (o problemach z uhonorowaniem ludzi, ratujących Żydów w czasie Holocaustu) FH 10/13
  • Wałęsa, człowiek z krwi i kości/Człowiek, który nie dał się wmontować w system (wywiady z Januszem Onyszkiewiczem i Andrzejem Celińskim o fenomenie politycznym Lecha Wałęsy) Focus Numer Specjalny

  • Dziś daliśmy prezenty naszym wrogom (o rozejmach bożonarodzeniowych na linii frontu I wojny światowej) FH 12/13
  • Jak Tarzan upolował generała (kulisy nieznanego zamachu na generała Kurta Rennera, którego z powodzeniem dokonał oddział partyzancki Tomasza Wójcika) FH 12/13
  • Tajemnica Retingera (wywiad z Bogdanem Podgórskim, autorem biografii Józefa Retingera) FH 1/14
  • Wojna, którą każdy zapamiętał inaczej (dlaczego I wojna światowa tak różne zapisała się w pamięci różnych narodów) FHE 1/14
  • Ukryty w Ameryce (o kulisach ewakuacji z Polski Ryszarda Kuklińskiego i jego “tajnym” życiu w Ameryce) FH 2/14
  • Złota era techno-szpiegostwa (o szpiegowskich gadżetach z okresu zimnej wojny, z których wiele stało się inspiracją dla twórców Bonda) Focus 2/14
  • Legia, matka wojowników (jak zaciągnąć się do Legii Cudzoziemskiej i jak wygląda szkolenie w tej formacji?) FH 3/14
  • Odwet za Dachau (nieznane kulisy krwawej zemsty na SS-manach, dokonanej po wyzwoleniu obozu) FH 4/14
  • Polska Rzeczpospolita Atomowa (o postaci Sylwestra Kaliskiego, twórcy koncepcji polskiej bomby termojądrowej i kulisach jego tajemniczej śmierci) FH 5/14
  • Czas ekstremalnych Polaków (o przedwojennych wyprawach Orlińskiego, Jelińskiego i Nowaka, których odwaga i przygody do dziś budzą podziw) Focus 5/14
  • Burza, ostatnia bitwa o Kresy (chronologia i kulisy największej, chociaż wciąż mało znanej operacji Armii Krajowej) FHE 3/14
  • Jaruzelski, pluszowy dyktator (młodość Wojciecha Jaruzelskiego w wydaniu specjalnym na śmierć generała)
  • Kto sponsorował Lenina i Hitlera? (skąd dyktatorzy mieli pieniądze, które pozwoliły im zdobyć i utrzymać władzę?) Focus 7/14
  • Pułkownik na tropie złodziei (o kulisach rabunku irackiego muzeum narodowego w Bagdadzie w czasie amerykańskiej inwazji) FH 7/14

W Focusie opublikowałem również dwa teksty na tematy pośrednio związane z historią:

  • Powrót pisma obrazkowego (czy w czasach internetu tradycyjne formy komunikacji mają jeszcze przyszłość?) Focus 2/13
  • Święci na sprzedaż (o legalnym i nielegalnym rynku handlu relikwiami) Focus 4/13

Nasze matki, nasi ojcowie - dla kogo ten film?

czwartek, wrzesień 20th, 2012

Po obejrzeniu niemieckiego miniserialu i dyskusji z nim związanej, jako dziennikarz zajmujący się historią, chcę podzielić się kilkoma uwagami. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że mamy do czynienia z fabułą, bardzo sprawnie zresztą zrobioną. Jednak przy okazji ktoś chciał tu napisać własną wersję historii i to w sposób jawnie propagandowy. Co raziło mnie najbardziej?

1. Z czwórki pokazanych w filmie przyjaciół (pomijam Wiktora, który jest Żydem), trójka na różne sposoby angażuje się w ratowanie ofiar Holocaustu. Greta idzie do łóżka z SS-manem, aby załatwić paszport dla swojego przyjaciela Wiktora. Wilhelm ryzykuje karierę w wojsku, by ocalić od śmierci 12-letnią żydowską dziewczynkę. Friedhelm zabija własnego dowódcę, aby po raz kolejny uratować Wiktora. I tylko biedna Charlotte donosi na pielęgniarkę-Żydówkę. Nieskutecznie jednak, bo ta ocaleje i na koniec wspaniałomyślnie jej przebaczy “w imię budowy nowych Niemiec”. A więc 3:1 a nawet 3,5:0,5 na korzyść Niemców-sprawiedliwych wśród narodów świata. Gdybym nie wiedział, że film powstał w ub. roku, to pomyślał bym, że konsultantami byli przy nim spece od NRD-owskiej propagandy.

2. Scena, w której Friedhelm zabija swojego dowódcę, by ratować Wiktora, to absolutne kuriozum. Pomijam już jej psychologiczne nieprawdopodobieństwo: oto młody Niemiec, który na froncie wschodnim stał się maszyną do zabijania i nie ukrywa, że morduje, aby samemu przeżyć, nagle doznaje przypływu uczuć wyższych. Problem w tym, że takie zdarzenie, ani nawet nic zbliżonego, nigdy nie miało miejsca. Gdyby miało, a świadek przeżył (jak stało się to z Wiktorem), to pierwowzór Friedhelma miałby w Yad Vashem nie jedno drzewko sprawiedliwego, ale całą aleję. Ta scena wyraźnie pokazuje niemiecką tęsknotę za heroicznym bohaterem, którego w najnowszej historii tego kraju niestety nie znajdziemy.

3. Po co ta scena? Z tego samego powodu, z jakiego cała (w większości frontowa przecież) akcja serialu została tak bogato nasycona wątkami niemiecko-żydowskimi. Te sceny nie powstały na potrzeby widza niemieckiego, a już na pewno nie polskiego, którego historyczna świadomość została przez twórców dzieła całkowicie zignorowana. To niemiecki przekaz adresowany do młodych Żydów na całym świecie: zobaczcie, nie byliśmy tacy, jak myślicie. Proporcje dobra i zła były u nas całkiem przyzwoite a i heroiczni bohaterowie się trafiali. A więc mamy produkcję, zrobioną za 15 mln państwowych euro na potrzeby ułatwienia dialogu niemieckich i izraelskich elit. A że kosztem Polaków, Rosjan czy Ukraińców? Kogo to obchodzi.

4. Współczuję tylko Szewachowi Weissowi kiedy ten film trafi do Izraela, bo to, że trafi, jest raczej pewne. Czy przekona młodych rodaków, że mają do czynienia z historyczną manipulacją, do tego o dość wyraźnych politycznych motywacjach? Oby mu się udało.

5. Szkoda tylko, że w Polsce nie jesteśmy w stanie zrobić podobnego filmu. Bo pomijając wszystkie mielizny i propagandowy aspekt tej produkcji, jest to obraz naprawdę dobrze nakręcony. Tematów i pełnokrwistych bohaterów naprawdę nam nie brakuje. I to bez konieczności pisania ich życiorysów od nowa.