Posts Tagged ‘hitler’

Nowe teksty dla magazynów Focus

wtorek, czerwiec 28th, 2016

Trwająca już osiem lat współpraca z magazynem Focus przyniosła kolejne publikacje, również okładkowe, dotyczące historii i spraw związanych z bezpieczeństwem:

  • Jak artyści wykiwali Hitlera (Podczas II wojny światowej Brytyjczycy stworzyli specjalny oddział, który „wyczarowywał” fałszywe armie, porty, lotniska i obiekty wojskowe. Był to najskuteczniejszy kamuflaż w historii globalnych konfliktów) Focus 5/2015
  • Polska znowu na linii uderzeń atomowych (Przez niemal pół wieku Polska stanowiła cel atomowych uderzeń, w których miało zginąć kilka milionów ludzi. 25 lat po zakończeniu zimnej wojny czarny scenariusz wraca – tym razem ze wschodu) Focus 6/2015
  • Rosyjski car w polskiej niewoli (Kulisy “hołdu ruskiego” i tajemniczej śmierci w polskim więzieniu cara Wasyla IV Szujskiego) Focus 7/2015
  • Latający Biały Dom (Historia samolotów amerykańskich prezydentów - Air Force One) Focus 10/2015
  • Nie strzelaj, swój! (Co drugi żołnierz traci zdrowie lub życie z rąk swoich towarzyszy walki lub sprzymierzeńców) Focus 11/2015

  • Jak rosyjscy agenci działają w USA? (Szpiedzy-śpiochy potrafią czekać na okazję nawet 20 lat) Focus Historia 12/2015
  • Pancerne rydwany (Sto lat temu po raz pierwszy na pole bitwy wyjechał czołg) Focus 12/2015
  • Star Wars - następne pokolenie (Jak program “gwiezdnych wojen” ewoluował w stronę tarczy antyrakietowej) Sekrety Nauki 12/2015
  • Polskie złoto dla zuchwałych (Tajemniczy skarb ukryty na pustyni- historia ewakuacji polskiego złota do Afryki w czasie II wojny światowej) Focus 1/2016
  • Jak przygotować się na wojnę? (Nie ma co liczyć na państwo, bo podczas katastrofy będziemy zdani sami na siebie) Focus 2/2016
  • Arabska IV Rzesza (Jak bliskowschodni dyktatorzy korzystali z usług zbiegłych nazistów, których wielu przyjęło islam) Focus Historia 2/2016

  • Czarnobyl, oszustwo stulecia (30 lat po wybuchu elektrowni w Czarnobylu skutki katastrofy wydają się dużo łagodniejsze, niż dotychczas sądzono) Focus 3/2016
  • Wszyscy jesteśmy śledzeni (Jak uchronić się przed elektroniczną inwigilacją) Focus 3/2016
  • Wielka wojna kolorowych armii (Najliczniejszą armie podczas II wojny światowej wystawili… Hindusi. Czego nie wiemy jeszcze o II wojnie światowej?) Focus 5/2016
  • Targi polskich niewolników (Nawet 300 tys. Polaków mogło dostać się do niewoli podczas tatarskich najazdów od XV do XVIII w.) Focus 6/2016
  • Jak przetrwać zamach terrorystyczny (O życiu i śmierci często decydują drobiazgi. Jak je wykorzystać?) Focus 7/2016
  • Piraci znad Wisły (Przez trzy stulecia polscy korsarze siali strach na morzach i oceanach) Focus 7/2016

Od pierwszego numeru publikuję również w nowym magazynie Focusa, Fit&Forma:

  • Kwiat lotosu do lamusa (Po latach niszowej egzystencji techniki medytacyjne triumfalnie wkraczają do korporacji, show-biznesu, a nawet do armii i policji.) Fit&Forma 1/2015
  • Niezniszczalni - największe powroty sportowców (Wracali do sportu po urazach, które dla zwykłych ludzi oznaczałyby trwałe kalectwo) Fit&Forma 1/2016
  • Jak zużywa się człowiek (Jakie podzespoły naszego ciała starzeją się najszybciej i co z tego wynika) Fit&Forma 2/2016
  • Kto się rodzi zwycięzcą? (Czym zajmuje się psychologia sportu i jakie nieuświadomione moce potrafi z nas wydobyć) Fit&Forma 2/2016

Moje teksty w Newsweek Historia

piątek, czerwiec 24th, 2016

Rozpoczęta ponad rok temu współpraca z miesięcznikiem Newsweek Historia zaowocowała serią publikacji o tematyce związanej głównie z II wojną światową i PRL:

  • Gdyby wolność nadeszła z Bałkanów (Nie z Włoch i nie z Francji, ale z Grecji i Turcji miał ruszyć drugi front, którego celem było wyzwolenie przez zachodnich aliantów krajów Europy Środkowej i Południowej. Jak wyglądałby dla Polaków koniec wojny, gdyby plan Churchilla się powiódł?) NH 5/2015
  • Długi koniec wojny (Pod koniec sierpnia 1944 roku wszyscy byli przekonani, że wojna w Europie skończy się za cztery miesiące i na Boże Narodzenie kontynent będzie świętował jej koniec. Potęga III Rzeszy wydawała się złamana, a przewaga aliantów tak ogromna, że Niemcom pozostała jedynie kapitulacja. Dlaczego zatem wojna trwała jeszcze ponad pół roku?) NH Extra 2/2015
  • Polska Republika Maczkowska (Zaraz po wojnie powstała w Niemczech trzydziestotysięczna polska enklawa, chroniona przez dywizję pancerną generała Maczka. Ku wściekłości sowieckich dyplomatów nazwano ją Lwów) NH Extra 2/2015
  • Tajemnica Festung Breslau (Hitler nie żył od czterech dni, od dwóch nad zdobytym Berlinem powiewały sowieckie sztandary, a potwornie zniszczony Wrocław wciąż bronił się przed Armią Czerwoną. Dlaczego?) NH Extra 2/2015

  • Zwycięstwo tragiczne jak klęska (Niemcy nazywali ją dzieciobójstwem, a Rosjanie Wielką Wojną Ojczyźnianą. Aż do ostatnich dni II wojny światowej front wschodni był koszmarną masakrą, w której zginęły ponad 22 miliony czerwonoarmistów) NH 6/2015
  • Człowiek, którego Hitler i Stalin bali się najbardziej (Był najlepszym z amerykańskich generałów, a jednocześnie najbardziej niedocenianym. Jego zwycięskie blitzkriegi ratowały kariery mniej zdolnych zwierzchników. W 1945 r. głośno wzywał do zaatakowania Armii Czerwonej i wyzwolenia zajętych przez nią krajów. Czy to właśnie było przyczyną tajemniczej śmierci George’a Pattona?) NH 7/2015
  • Europa strzela sobie w głowę (W 1914 roku potężna, bogata, elegancka Europa postanowiła pójść na wojnę. I już z niej nie wróciła. Kontynent, który wyłonił się z pierwszego globalnego konfliktu, niemal w niczym nie przypominał tego, czym był wcześniej) NH 8/2015
  • Lwów: polskie Termopile (W czasie wojny z bolszewikami mieszkańcy Lwowa wystawili własne wojsko, które broniło miasta przed potężną 1. Armią Konną Siemiona Budionnego. Do najbardziej krwawych starć doszło pod Zadwórzem, gdzie 330 Polaków przez jedenaście godzin stawiało opór tej najgroźniejszej formacji Armii Czerwonej. Polegli niemal wszyscy) NH 8/2015
  • Czy w 1939 r. mogliśmy się obronić? (Generalnego starcia z Niemcami wygrać nie mogliśmy. Ale wrzesień 1939 r. nie musiał zakończyć się aż taką klęską) NH 9/2015

  • Born in the PRL (Jak to możliwe, że zacofany kraj, zdemolowany jeszcze przez wielką wojnę i przez lata odcięty od światowych rynków i technologii, rozwijał własny program jądrowy, budował komputery, stawiał najwyższe na świecie konstrukcje, był siódmym eksporterem broni i stworzył jeden z największych w Europie kompleksów przemysłowych?) NH 10/2015
  • Tajne skarbce III Rzeszy (70 lat po zakończeniu II wojny światowej rządy kilkunastu państw wciąż nie mogą doliczyć się tysięcy dzieł sztuki, ton złota i kilometrów archiwów, zrabowanych przez nazistów. Nic więc dziwnego, że każda informacja o odnalezieniu kolejnej skrytki staje się światową sensacją) NH 11/2015
  • Służyli, bo tak było trzeba (Gdy krajowi groziło niebezpieczeństwo, kolekcjoner sztuki zaczął budować fabryki amunicji, a nauczycielka matematyki przygotowywała kobiety do służby w wojsku i konspiracji. Historie Leopolda Wellisza i Elżbiety Zawackiej) Newsweek
  • Dawid i Goliat (Kiedy pod koniec 1939 roku Związek Radziecki postanowił dołączyć Finlandię do listy zdobyczy, świat był przekonany, że los czteromilionowego narodu jest przesądzony. A jednak Finowie nie pozwolili się podbić ani narzucić sobie komunizmu. By to osiągnąć, musieli w ciągu pięciu lat stoczyć trzy mordercze wojny) NH 12/2015
  • Bezbronny kraj (W 1920 r. obroniliśmy się przed bolszewikami, bo mieliśmy przeszkoloną w armiach państw zaborczych młodzież oraz masowe organizacje strzeleckie. Kiedy jednak sposób obrony państwa został uzależniony od polityków, Polska nie była w stanie stworzyć armii zdolnej ochronić swoje terytorium. I nie ma jej nadal) NH 1/2016

  • Budapeszt 1945. Zapomniany koszmar (Dramat Węgier, które chciały się wycofać z wojny przed nadejściem Armii Czerwonej, zupełnie nie pasuje do czarno-białego obrazu zmagań z III Rzeszą. Czy dlatego ten potwornie krwawy epizod II wojny światowej został wymazany z europejskiej pamięci?) NH 2/2016
  • Blokada Leningradu (Kiedy wiosną śnieg stajał, odsłonił stosy zabitych. Przy samej ziemi leżeli żołnierze w letnim umundurowaniu, koszulkach gimnastycznych i półbutach. Na nich piętrzyli się żołnierze piechoty morskiej w marynarskich kurtkach i szerokich czarnych spodniach. Wyżej Sybiracy w półkożuszkach i walonkach, którzy szli do ataku w styczniu i lutym. Jeszcze wyżej bojownicy polityczni w watowanych kurtkach i szmacianych czapkach) NH 3/2016
  • Liczy się tylko broń (Ukrywająca się w ruinach Stella Fidelseid tak zapamiętała spotkanie z czwórką ocalałych bojowników getta: „Byli w niemieckich mundurach, uzbrojeni w rewolwery, wysocy,młodzi. Walki skończyły się, ale oni pragnęli mścić się do ostatka i polowali na nocne patrole niemieckie. Pożegnaliśmy się uściskiem ręki”) NH 4/2016
  • Bomba atomowa. Kto wygra? (W 1939 roku dla fizyków na całym świecie było jasne, że zbudowanie bomby atomowej jest kwestią kilku lat. Stawką w tym przerażającym wyścigu aliantów z Niemcami było życie milionów ludzi) NH 5/2016
  • Bez odwrotu (Komunistyczna ofensywa w Korei jest dla Waszyngtonu geopolitycznym koszmarem. To zbyt odległa wojna, by angażować w nią cały potencjał militarny. Politycy rozumieją jednak, że jeśli USA nie odpowiedzą na atak, ich autorytet w Europie i Japonii legnie w gruzach, a kolejne wojny w Azji będą tylko kwestią czasu) NH 6/2016
  • Chwała dla generałów (Armie tylko występują na scenie, za którą kryją się ludzie dbający o to, by miały czym walczyć. To ich kreatywność często decyduje o zwycięstwie lub klęsce) NH 7/2016

Moje teksty dla Polityki

piątek, kwiecień 22nd, 2016

70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej była okazją do wydania Pomocnika Historycznego Polityki. Znalazło się w nim osiem moich tekstów, poświęconych działaniom tajnych służb i ich wpływom na przebieg i zakończenie wojny:

  • Agenci double cross (O brytyjskim systemie podwójnych agentów i jego twórcy, Johnie Mastermanie)
  • Tajemnice utraconych archiwów (Jak archiwa polskiego wywiadu wpadły w ręce nazistowskich i sowieckich służb?)
  • Spiskując z wrogiem (O kontaktach polskiego podziemia i wywiadu ze służbami niemieckimi)
  • Dopaść Salamandra (Po co Józef Retinger, szara eminencja rządu londyńskiego, znalazł się w Warszawie tuż przed wybuchem powstania i dlaczego polskie podziemie próbowało go zabić?)
  • Szpiegowanie ponad podziałami (O wojennej współpracy wywiadowczej Polski i Japonii)
  • Czerwona Orkiestra i salonik pani Leli (Polskie siatki wywiadowcze, które pracowały dla Stalina)
  • Wiedzieliśmy wszystko, nie widzieliśmy nic (Dlaczego doszło do Pearl Harbor, skoro Amerykanie od dawna odczytywali tajne japońskie depesze?)
  • Wyścig po uran (Gdyby nie pewna kopalnia w Kongo, Ameryka nie byłaby w stanie zbudować bomby jądrowej)

W Polityce opublikowałem też kilka innych tekstów dotyczących historii XX wieku:

  • Swing hail! (O jazzowych subkulturach III Rzeszy, które postawiły się Hitlerowi i nazistom)
  • Texel – ostatnia bitwa II wojny światowej (Przez dwa tygodnie po kapitulacji Berlina gruziński oddział walczył z Niemcami na holenderskiej wyspie)
  • Samotny wojownik Lemkin (Polak, który stworzył i wprowadził do światowego prawa pojęcie zbrodni ludobójstwa)
  • Orgazm, pianole I supertorpedy (Jak najpiękniejsza kobieta świata Hedy Lamarr i jej przyjaciel, kompozytor George Antheil opatentowali broń, która wyprzedzała swoją epokę)
  • Koniec wojny, idziemy na zakupy! (O tym, co Amerykanie kupowali w czasie wojny na kartki i jak ich zniesienie rozpoczęło wielki konsumpcyjny boom, który całkowicie przemienił Stany)
  • Lubił wiercić (Stanisław Szczepanowski; nafciarz, marzyciel, bankrut - o zapomnianym dziś przemysłowcu, których chciał przełamać wielowiekowe zacofanie Galicji, a skończył zrujnowany, chory i oskarżony o oszustwa)

Niesamowite historie z Powstania Warszawskiego i obozów zagłady

niedziela, styczeń 18th, 2015

21 moich tekstów znalazło się w dwóch wydaniach specjalnych Newsweeka Historia z sierpnia 2014 roku i stycznia 2015 roku. Pierwszy numer zawiera 63 wyjątkowe opowieści i relacje związane z Powstaniem Warszawskim. Te czasami wstrząsające, innym razem zabawne - i czasem niepublikowane dotąd - historie rzucają nowe światło na dramatyczne wydarzenia sprzed 70 lat.

Numer styczniowy poświęcony jest w całości Zagładzie - ludziom, faktom i okolicznościom które sprawiły, że ta największa zbrodnia w historii stała się możliwa. Piszę w nim m.in. o nazistowskim prawodawstwie, historii obozów zagłady, eksperymentach medycznych, bezczynności aliantów wobec Holocaustu a także wyjątkowych ludziach, takich jak Primo Levi i Rafał Lemkin, dzięki którym udało się nie tylko poznać mechanizmy ludobójstwa, ale też doprowadzić do uznania go za zbrodnię, której ściganie jest obowiązkiem całej międzynarodowej społeczności.

40 tekstów historycznych (i nie tylko) dla Focusów

wtorek, czerwiec 10th, 2014

Od stycznia 2013 do połowy 2014 roku opublikowałem w Focusie, Focusie Historia, Focusie Historia Extra oraz wydaniach specjalnych około 40 tekstów, głównie o tematyce historycznej. Poniżej lista z krótkim omówieniem każdego z nich i (w miarę możliwości) - linkiem do materiału:

  • Gra o Nobla (o kulisach przyznania pokojowej nagrody Nobla Lechowi Wałęsie) FH 1/13
  • Preteksty wojen/Kulisy porażek/Najsłynniejsze szarże kawaleryjskie FHE 1/13
  • Ucieczka przed czerwonym morzem (o zimowym eksodusie niemieckich cywilów przed nacierającą Armią Czerwoną w 1944 i 1945 roku) FH 2/13
  • Gra o tron (o wyścigu po władzę na Kremlu po śmierci Stalina) FH 2/13
  • Gladiatorzy z obozów śmierci (o więźniach obozów koncentracyjnych, którzy, by przeżyć, brali udział w walkach bokserskich) FH 4/13
  • Bokser, który walczył z całym światem (o fascynującej postaci Adolfa Kantora, pierwszego polskiego boksera-zawodowca) FH 4/13
  • Matka wszystkich wojen (wywiad z profesorem Antonym Beevorem o jego najnowszej książce “II wojna światowa” FH 4/13
  • Bitwa o Anglię, czyli Sztywniak kontra Frajer/Szalony profesor i depresja gangstera (psychologiczne biografie Hugha Dowdinga, Hermanna Goeringa, Antoniego Chruściela i Ericha von dem Bacha jako tło ich wojennych pojedynków) FHE 4/2013
  • Jak się robi wywiad z Hitlerem (kulisy jedynego wywiadu z Hitlerem, jaki ukazał się w polskiej prasie, przeprowadzonego przez Kazimierza Smogorzewskiego) FH 5/13
  • Rzeź wołyńska. 28 miesięcy eksterminacji (wywiad z prof. Grzegorzem Motyką o kulisach ludobójstwa Polaków przez UPA) FH 6/2013
  • 1943. Wojna polsko-ukraińska (o polskich samoobronach na Wołyniu, w tym relacje żyjących świadków obrony Przebraża) FH 6/13
  • Cztery wcielenia Zygmunta Komorowskiego (wojenne losy ojca prezydenta Bronisława Komorowskiego) FHE 6/13
  • Polskie dziewczyny sowieckiego Bonda (dla którego wywiadu naprawdę pracowały w Równem dwie piękne kobiety, Lidia Lisowska i Maria Mikota i dlaczego spotkała je tragiczna śmierć?) FHE 6/13
  • Werwolf - niemiecka AK? (o próbach stworzenia przez Niemców ruchu oporu na wzór Armii Krajowej - dlaczego się nie powiodły?) FH 9/13
  • Czy Polacy potrafią dziękować? (o Ukraińcach, którzy ratowali Polaków w czasie rzezi wołyńskiej i próbach ich uhonorowania) FH 10/13
  • Ratowanie zostało wymazane z naszej historii (wywiad z historykiem Andrijem Portnowem o ukraińskich Sprawiedliwych) FH 10/13
  • Kręte ścieżki Sprawiedliwych (o problemach z uhonorowaniem ludzi, ratujących Żydów w czasie Holocaustu) FH 10/13
  • Wałęsa, człowiek z krwi i kości/Człowiek, który nie dał się wmontować w system (wywiady z Januszem Onyszkiewiczem i Andrzejem Celińskim o fenomenie politycznym Lecha Wałęsy) Focus Numer Specjalny

  • Dziś daliśmy prezenty naszym wrogom (o rozejmach bożonarodzeniowych na linii frontu I wojny światowej) FH 12/13
  • Jak Tarzan upolował generała (kulisy nieznanego zamachu na generała Kurta Rennera, którego z powodzeniem dokonał oddział partyzancki Tomasza Wójcika) FH 12/13
  • Tajemnica Retingera (wywiad z Bogdanem Podgórskim, autorem biografii Józefa Retingera) FH 1/14
  • Wojna, którą każdy zapamiętał inaczej (dlaczego I wojna światowa tak różne zapisała się w pamięci różnych narodów) FHE 1/14
  • Ukryty w Ameryce (o kulisach ewakuacji z Polski Ryszarda Kuklińskiego i jego “tajnym” życiu w Ameryce) FH 2/14
  • Złota era techno-szpiegostwa (o szpiegowskich gadżetach z okresu zimnej wojny, z których wiele stało się inspiracją dla twórców Bonda) Focus 2/14
  • Legia, matka wojowników (jak zaciągnąć się do Legii Cudzoziemskiej i jak wygląda szkolenie w tej formacji?) FH 3/14
  • Odwet za Dachau (nieznane kulisy krwawej zemsty na SS-manach, dokonanej po wyzwoleniu obozu) FH 4/14
  • Polska Rzeczpospolita Atomowa (o postaci Sylwestra Kaliskiego, twórcy koncepcji polskiej bomby termojądrowej i kulisach jego tajemniczej śmierci) FH 5/14
  • Czas ekstremalnych Polaków (o przedwojennych wyprawach Orlińskiego, Jelińskiego i Nowaka, których odwaga i przygody do dziś budzą podziw) Focus 5/14
  • Burza, ostatnia bitwa o Kresy (chronologia i kulisy największej, chociaż wciąż mało znanej operacji Armii Krajowej) FHE 3/14
  • Jaruzelski, pluszowy dyktator (młodość Wojciecha Jaruzelskiego w wydaniu specjalnym na śmierć generała)
  • Kto sponsorował Lenina i Hitlera? (skąd dyktatorzy mieli pieniądze, które pozwoliły im zdobyć i utrzymać władzę?) Focus 7/14
  • Pułkownik na tropie złodziei (o kulisach rabunku irackiego muzeum narodowego w Bagdadzie w czasie amerykańskiej inwazji) FH 7/14

W Focusie opublikowałem również dwa teksty na tematy pośrednio związane z historią:

  • Powrót pisma obrazkowego (czy w czasach internetu tradycyjne formy komunikacji mają jeszcze przyszłość?) Focus 2/13
  • Święci na sprzedaż (o legalnym i nielegalnym rynku handlu relikwiami) Focus 4/13