Archive for the ‘dziennikarstwo popularnonaukowe’ Category

Moje teksty w Focusie Śledczym i Uważam Rze Historia

piątek, styczeń 24th, 2014

Trwająca od początku istnienia Focusa Śledczego moja współpraca z tym tytułem zaowocowała w ciągu ostatniego roku kolejnymi sześcioma tekstami o tematyce kryminalnej i sensacyjno-politycznej:

  • Miami vice po polsku, czyli kto się boi policyjnych prowokacji? (o udanych i nieudanych prowokacjach polskich służb oraz ich konsekwencjach) Śledczy 1/2013
  • Masz wiadomość od mordercy (o wskazówkach i śladach, jakie zbrodniarze zostawiają w miejscach przestępstw dla policjantów, by bawić się z nimi w “kotka i myszkę”) Śledczy 2/2013
  • Farbowani islamiści i prawdziwy dżihad (o tajnej operacji amerykańskich i duńskich służb, zmierzającej do likwidacji jednego z najważniejszych członków Al-Kaidy, która zakończyła się spektakularną wpadką) Śledczy 4/2013
  • Agenta trudno jest przewrócić (jak szkoli się policjantów w Akademii FBI) Śledczy 6/2013
  • Globalna pajęczyna Rolfa Steinbauera (o organizacji byłych członków SS, zorganizowanej przez Otto Skorzeny’ego i jej wpływach w powojennej Europie) Śledczy 6/2013
  • Jak torturowano u nas terrorystów z Al Kaidy (wywiad z Mikołajem Pietrzakiem, adwokatem terrorysty Al-Nashiriego o łamaniu konstytucji przez polskie władze i służby specjalne w związku z tzw. transferami specjalnymi i tajnymi więzieniami CIA w Polsce) Śledczy 1/2014

W 2013 roku przez pewien czas wpółpracowałem też z magazynem Uważam Rze Historia, publikując w nim w sumie dziewięć tekstów:

  • Podziemne miasto za murem (ilu ludzi przetrwało likwidację warszawskiego getta dzięki systemowi podziemnych bunkrów i kryjówek i jak wyglądało życie w nich?) URzH 4/2013
  • Zagończyk II RP (fascynująca postać generała Stanisława Bułak-Bałachowicza, legendarnego partyzanta wojny polsko-bolszewickiej i obrońcy Warszawy w 1939 roku) URzH 4/2013
  • Patrioci, bandyci i agenci (o kulisach powstania Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, zbrojnych ugrupowań PPR i ich dowódcach) URzH 5/2013
  • Jedyny taki żołnierz (jak Nigeryjczyk August Browne został weteranem września 1939 roku, a później Powstania Warszawskiego) URzH 5/2013
  • Tajemnice Leliwy (o Halinie Trentowskiej-Kowalewskiej, pułkowniku wywiadu z czasów wojny polsko-bolszewickiej, której w czasach PRL udało się uniknąć dekonspiracji i aresztowania) URzH 6/2013
  • Wpadka polskich archiwów (w jaki sposób już w 1939 roku gestapo i NKWD przejęły archiwa polskiego wywiadu i jakie były tego konsekwencje) URzH 7/2013
  • Zapomniany polski rekord (latach 20. XX wieku Jerzy Jeliński jako pierwszy Polak odbył wyprawę samochodem dookoła świata. Jak wyglądała ta zapomniana dziś wyprawa?) URzH 8/2013
  • Warszawski czarny poniedziałek (25 września 1939 roku Warszawa stała się pierwszą stolicą, na którą dokonano dywanowego nalotu. Straty były porównywalne do tych z Powstania Warszawskiego) URzH 9/2013

Rozmowa o Wołyniu w radiu TOK FM

sobota, czerwiec 15th, 2013

Dziś miałem okazję porozmawiać z Pawłem Sulikiem z radia TOK FM na temat wydarzeń na Wołyniu w 1943 roku: skuteczności polskiej samoobrony, historiach ludzi ocalonych z rzezi, motywacjach dokonujących eksterminacji i przyczynach kultu UPA na Ukrainie. Okazją do rozmowy był mój 13-stronicowy materiał, który znalazł się w czerwcowym wydaniu Focusa Historia. Polecam. Zapis rozmowy pod linkiem poniżej:

http://bi.gazeta.pl/im/4/14108/m14108024.mp3?skad=rss

Wywiad z profesorem Antony Beevorem w Focusie Historia

wtorek, kwiecień 2nd, 2013

Z profesorem Beevorem miałem przyjemność porozmawiać w lutym, kiedy przyjechał do Polski promować swoje najnowsze, monumentalne dzieło “Druga wojna światowa”. Ta licząca ponad 1000 stron książka burzy wiele stereotypów, szczególnie popularnych w Polsce. Mój wywiad z Antony Beevorem ukazał się właśnie w kwietniowym numerze Focusa Historia, podobnie jak teksty o polskich i żydowskich bokserach, walczących w obozach śmierci.

Dziennikarstwo specjalistyczne: 26 nowych tekstów dla Focusów

czwartek, styczeń 17th, 2013

Współpraca z tytułami, wydawanymi pod marką “Focus”, w 2012 roku nabrała rozpędu. Od grudnia ub.r. opublikowałem w nich 26 tekstów, z tego siedem w najmłodszym z rodziny Focusie Historia Extra. Kilka tematów wzbudziło szczególne zainteresowanie telewizji i radia, miałem więc okazję powiedzieć o nich kilka słów również na antenie.

Poniżej zestawienie tekstów z krótki opisami:

Focus

  • Szalupy morderców (F 04/2012) - o rozbitkach, którzy musieli zabijać, aby przeżyć
  • Co w trawie leczy (F 05/2012) - o mitach narosłych wokół konopii indyjskich, czyli marihuany
  • Co się z nimi stało? (F 06/2012) - o dalszych losach ludzi ze słynnych zdjęć
  • Bogaty jak żebrak (F 12/2012) - o zorganizowanych gangach żebraków i ich zarobkach

Focus Historia

  • Prywatna wojna facetów w pilotkach (FH 12/2011) - o pierwszym użyciu samolotów do celów wojennych
  • Polowanie na podludzi (FH 01/2012) - o rasistowskiej teorii i praktyce, które doprowadziły do XX-wiecznego ludobójstwa
  • Stalinowskie pola śmierci (FH 02/2012) - o wielkim głodzie na Ukrainie, wywołanym przez sowieckich komunistów
  • Klątwa kapitanów (FH 04/2012) - o przyczynach najsłynniejszych katastrof morskich
  • Kradzież tysiąclecia (FH 7-8/2012) - o zaginionych klejnotach koronnych polskich królów
  • Tajny eksodus (FH 12/2012) - o polsko-izraelskiej operacji “Most”, największej akcji służb specjalnych w historii
  • Zagraj to jeszcze raz… Bill (FH 12/2012) - o hobby współczesnych polityków

Focus Historia Extra

  • Droga Fuhrera na szczyt (FHE 1/2012) - o sposobach, jakimi Hitler zdobywał władzę i ludziach, którzy mu w tym pomagali
  • Pan życia i śmierci (FHE 2/2012) - o psychopatii Stalina, która doprowadziła do krwawego terroru
  • Maszyny, które wygrały wojnę i Rozgryzanie Enigmy (FHE 3/2012) - o łamaniu niemieckich szyfrów przez polskich i brytyjskich kryptologów
  • Wojownicy Churchilla (FHE 3/2012) - o powstaniu pierwszych oddziałów komandosów
  • Biała Śmierć (FHE 3/2012) - o najlepszym snajperze w historii wojen, Finie Simo Hayha
  • Tajemnica Canarisa (FHE 4/2012) - czy szef wywiadu III Rzeszy współpracował z jej wrogami?

Focus Śledczy

  • Wzlot i upadek szeryfa Seagala (FŚ 1/2012)
  • Księgowi mafii (FŚ 2/2012)
  • Gangsterzy nadciągają na motocyklach (FŚ 3/2012)
  • Strach, który pociąga za spust (FŚ 3/2012)
  • Zaczyna się święto najbardziej niebezpiecznego sportu świata (FŚ 4/2012)
  • Dan Cooper - kryminalna zagadka stulecia (FŚ 5/2012)
  • Chiny pożerają Rosję, a Rosjanie im w tym pomagają (FŚ 6/2012)
  • Killera tanio wynajmę (FŚ 1/2013)

Jak naprawdę zginął Kutschera: relacja uczestnika akcji Michała Issajewicza, ps.”Miś”

środa, styczeń 16th, 2013

W filmie próbuję odtworzyć przebieg warszawskiego zamachu na generała SS Franza Kutscherę z 1 lutego 1944 roku na podstawie nagranej relacji bezpośredniego uczestnika akcji, Michała Issajewicza ps.”Miś”. Do zilustrowania relacji wykorzystałem kilka scen z filmów “Generał Nil” (2009) i “Zamach” (1958). Żaden z nich nie pokazywał wiernie przebiegu akcji, jednak niektóre momenty odpowiadają (mniej więcej) prawdzie historycznej. Pod koniec filmu galeria zdjęć uczestników akcji “Pług”, którzy zginęli, zmarli po wojnie oraz żyjących w momencie tworzenia filmu (styczeń 2012): Michała Issajewicza “Misia”, łączniczek “Kamy” (Maria Stypułkowska-Chojecka) i “Dewajtis” (Elżbieta Dziębowska).

PS. Michał Issajewicz zmarł 5 marca 2012 roku w Warszawie. Miał 91 lat.

Andrzej Fedorowicz o katastrofie Titanica w TVN24 [VIDEO]

piątek, wrzesień 21st, 2012

15 kwietnia 2012 roku zostałem zaproszony do programu “Wstajesz i wiesz” w TVN24 na rozmowę o “Titanicu” - minęło właśnie 100 lat od jego zatonięcia. Okazją był mój tekst “Klątwa kapitanów” o przyczynach najsłynniejszych katastrof morskich, który ukazał się wcześniej w nr 4/2012 “Focusa Historia”.

Bad Gastein: z nartostrady do radioaktywnych sztolni

czwartek, wrzesień 20th, 2012

Żółta kolejka powoli wjeżdża w głąb góry. Ubrani w szlafroki i kąpielowe kostiumy pasażerowie na początku lekko szczękają zębami, ale im bliżej celu, tym robi się goręcej. Po kilometrze podróży wszyscy zrzucają szlafroki, na skórze pojawia się pot. To dopiero połowa drogi. Chociaż noc w górach jest wyjątkowo mroźna, tam, gdzie jedziemy, jest jak w tropikach: 40 stopni i 85-procentowa wilgotność powietrza.

Po kilkunastu minutach jesteśmy dwa kilometry w głębi ziemi, w sztolniach dawnej kopalni złota Bockstein. W wykutych w skale korytarzach stoją polowe łóżka. Tu, przy relaksującej muzyce, w zupełnej ciemności, spędzimy pół godziny. Przez ten czas nasze ciała będą wchłaniały radioaktywny gaz – radon, który, jak twierdzą lekarze z Heilstollen, działa bezpośrednio na komórki układu immunologicznego, stymulując go i poprawiając odporność na choroby.

(more…)

Relacje video z targów elektroniki IFA 2012 w Berlinie

czwartek, wrzesień 20th, 2012

Na początku września razem z Łukaszem Kanownikiem pojechaliśmy do Berlina robić relacje video z targów IFA - największego jarmarku elektroniki w naszej części świata. Tematy dopisały: zarówno telewizory OLED, jak i wielkoekranowe Ultra HD/4K (7 modeli!) to gadżety, które w ciągu najbliższych lat zmienią sposób oglądania telewizji. Nie brakowało też galanterii dla sprzętów Apple’a, a w szczególności najnowszego iPhone’a 5. Pojawiły się też zupełnie nowe konstrukcje, jak Samsung Galaxy Camera - aparat cyfrowy z doskonałą optyką, sterowany za pomocą systemu operacyjnego Android.

Te i inne relacje video zostały zamieszczone na stronie Multi-blog.pl, czyli prowadzonym przeze mnie największym w Polsce branżowym blogu, poświęconym telewizji cyfrowej i nie tylko (uhonorowanym m.in. Medalem Europejskim).

Nasze matki, nasi ojcowie - dla kogo ten film?

czwartek, wrzesień 20th, 2012

Po obejrzeniu niemieckiego miniserialu i dyskusji z nim związanej, jako dziennikarz zajmujący się historią, chcę podzielić się kilkoma uwagami. Oczywiście zdaję sobie sprawę, że mamy do czynienia z fabułą, bardzo sprawnie zresztą zrobioną. Jednak przy okazji ktoś chciał tu napisać własną wersję historii i to w sposób jawnie propagandowy. Co raziło mnie najbardziej?

1. Z czwórki pokazanych w filmie przyjaciół (pomijam Wiktora, który jest Żydem), trójka na różne sposoby angażuje się w ratowanie ofiar Holocaustu. Greta idzie do łóżka z SS-manem, aby załatwić paszport dla swojego przyjaciela Wiktora. Wilhelm ryzykuje karierę w wojsku, by ocalić od śmierci 12-letnią żydowską dziewczynkę. Friedhelm zabija własnego dowódcę, aby po raz kolejny uratować Wiktora. I tylko biedna Charlotte donosi na pielęgniarkę-Żydówkę. Nieskutecznie jednak, bo ta ocaleje i na koniec wspaniałomyślnie jej przebaczy “w imię budowy nowych Niemiec”. A więc 3:1 a nawet 3,5:0,5 na korzyść Niemców-sprawiedliwych wśród narodów świata. Gdybym nie wiedział, że film powstał w ub. roku, to pomyślał bym, że konsultantami byli przy nim spece od NRD-owskiej propagandy.

2. Scena, w której Friedhelm zabija swojego dowódcę, by ratować Wiktora, to absolutne kuriozum. Pomijam już jej psychologiczne nieprawdopodobieństwo: oto młody Niemiec, który na froncie wschodnim stał się maszyną do zabijania i nie ukrywa, że morduje, aby samemu przeżyć, nagle doznaje przypływu uczuć wyższych. Problem w tym, że takie zdarzenie, ani nawet nic zbliżonego, nigdy nie miało miejsca. Gdyby miało, a świadek przeżył (jak stało się to z Wiktorem), to pierwowzór Friedhelma miałby w Yad Vashem nie jedno drzewko sprawiedliwego, ale całą aleję. Ta scena wyraźnie pokazuje niemiecką tęsknotę za heroicznym bohaterem, którego w najnowszej historii tego kraju niestety nie znajdziemy.

3. Po co ta scena? Z tego samego powodu, z jakiego cała (w większości frontowa przecież) akcja serialu została tak bogato nasycona wątkami niemiecko-żydowskimi. Te sceny nie powstały na potrzeby widza niemieckiego, a już na pewno nie polskiego, którego historyczna świadomość została przez twórców dzieła całkowicie zignorowana. To niemiecki przekaz adresowany do młodych Żydów na całym świecie: zobaczcie, nie byliśmy tacy, jak myślicie. Proporcje dobra i zła były u nas całkiem przyzwoite a i heroiczni bohaterowie się trafiali. A więc mamy produkcję, zrobioną za 15 mln państwowych euro na potrzeby ułatwienia dialogu niemieckich i izraelskich elit. A że kosztem Polaków, Rosjan czy Ukraińców? Kogo to obchodzi.

4. Współczuję tylko Szewachowi Weissowi kiedy ten film trafi do Izraela, bo to, że trafi, jest raczej pewne. Czy przekona młodych rodaków, że mają do czynienia z historyczną manipulacją, do tego o dość wyraźnych politycznych motywacjach? Oby mu się udało.

5. Szkoda tylko, że w Polsce nie jesteśmy w stanie zrobić podobnego filmu. Bo pomijając wszystkie mielizny i propagandowy aspekt tej produkcji, jest to obraz naprawdę dobrze nakręcony. Tematów i pełnokrwistych bohaterów naprawdę nam nie brakuje. I to bez konieczności pisania ich życiorysów od nowa.

Południowa Bretania: na celtyckich ścieżkach

piątek, kwiecień 20th, 2012

Południowa Bretania to wyzwanie dla kierowców. Jak nie pomylić drogi między Kergoullec, Kergoulliard i Kerguille? Albo między Kerhino a Kerhilio? W kraju, gdzie co druga nazwa miejscowości zaczyna się na „ker”, dobra nawigacja naprawdę się przydaje.

„Ker” to celtyckie słowo, oznaczające „,miejsce, w którym”. Na Półwysep Bretoński Celtowie docierali w kilku falach, począwszy od czasów starożytnych. Ich ślady są tu wszędzie – poza nazwami miejscowości (bardziej pasującymi do Szkocji niż do Francji)  i oczywiście samym językiem bretońskim (który w niczym nie przypomina francuskiego) - także w architekturze, muzyce i … na szlakach spacerowych.

Naszą bazą wypadową jest Belz, niewielkie miasteczko w regionie Morbihan. W ląd wrzyna się tu płytka zatoka, będąca odnogą potężnej Zatoki Biskajskiej. Obok wynajętego przez nas domku stoją dwa drogowskazy: jeden wskazuje kierunek na Kerlutu i Larmor, drugi na wyspę Saint Cado. Wybieramy pierwszy. (more…)